Home » Lessen en lezingen

Category Archives: Lessen en lezingen

Spreekbeurt Rowan & Delilah

Woensdag 18 april 2018 stonden Rowan Bosma en Delilah Dodde wat zenuwachtig voor het digibord. Rowan en Delilah, beide leerlingen van de Europaschool in Muntendam, hadden erg hun best gedaan op hun werkstuk. Het was ook een bijzonder werkstuk waar ze veel tijd en voorbereiding in gestopt hadden, een spreekbeurt over het meisje van vak 13-F-3.

Door middel van een goed verzorgde powerpoint presentatie brachten ze het korte leven van kleine Sophia onder de aandacht. Sophia Pieternella van Vondel was haar naam voluit, het meisje dat de oorlogswinter 1944-1945 niet overleefde. Iedereen in de klas luisterde geboeid en deed actief mee in de vragenronde die er bij hoorde. Na afloop van hun presentatie kregen ze een warm applaus, een groot chocolade ei en een prima cijfer, een 10!

Ook meester Hendrik Lubben kreeg een prijsje omdat zijn klas als eerste een spreekbeurt verzorgde over het meisje van vak 13-F-3. Na afloop van de presentatie door Rowan en Delilah gaf Bert van Vondel nog een extra geschiedenis gastles en vertelde hij nog een heel oud familiesprookje waarin heel veel waarschuwingen en oplossingen in verborgen zijn. Alles met elkaar was het een geweldige ochtend.

Nep-Nieuws en leugens

Rehoboth 2

Ze staan hem buiten al op te wachten – de vier leerlingen van groep 8 – om hem mee te helpen de spullen mee de klas in te dragen die hij meegenomen heeft. Vanmorgen komt hij hen iets vertellen over geschiedenis, ze zijn benieuwd, want volgens de leerkracht die hem al een paar jaar in de groep heeft verwelkomd, wordt het een bijzondere ochtend.

Hij stelt zich voor en vertelt hen dat het een saaie ochtend gaat worden, het gaat namelijk over geschiedenis en, zo zegt hij, heeft hij de ervaring dat het wel eens gebeurt dat er kinderen tijdens zijn verhaal in slaap sukkelen, van hun stoel op de grond vallen en gewond raken. Daar heeft hij iets op bedacht. Gewoon alle tafels en stoelen aan de kant en lekker op de grond gaan zitten dan valt er ook niemand en raakt er geen leerling gewond. De kinderen kijken verbaasd naar de leerkracht “mag dat?” .. de leerkracht trekt zijn schouders op en knikt “ja hoor, als jullie dat willen”. Het is even een geroezemoes als het meubilair aan de kant geschoven wordt, maar dan zitten alle leerlingen op de grond. Als vanzelf vormen ze een kring, de ene leerling in kleermakerszit, de andere voorover liggend met het hoofd steunend op de handen, terwijl een ander weer languit achterover geleund tegen een omgedraaide tafel aanhangt. Hij pakt zelf een krukje en gaat in de gevormde kring zitten en begint dan te vertellen.

Ze zijn een en al oor als hij begint met ‘het-aanzetten-van-hun-hersenen’ en fronsen de wenkbrauwen als hij het heeft over dat ze ‘denken-dat-ze-denken’. Hij vraagt hen wat ze al weten over oorlog. Over welke oorlog ze wat weten en over hoe die ontstaan is volgens hen. De vingertjes komen dapper omhoog en de Tweede Wereldoorlog, Adolf Hitler, blonde haren, blanke huid en blauwe ogen worden genoemd, net als het verhaal van Anne Frank. “Weten jullie zeker wat je weet? Hoe kom je aan die kennis en hoe weet je zeker dat je niet voorgelogen bent? Hoe hebben jullie dat gecontroleerd?” vraagt hij hen. Hij staat op, draait zich om naar het digibord en begint dan een rijtje woorden onder elkaar te schrijven.. Interesse, Informatie, Deskundige en zo gaat het rijtje verder. In de daarop volgende minuten laat hij met voorbeelden, tekst en uitleg hun hoofdjes een beetje tollen en luisteren ze met steeds grotere ogen verbaasd naar zijn verhaal. Hier en daar ziet hij al een lichtje aangaan.

Zijn verhaal gaat verder over verdiepingen, versnellingen, hoogtevrees en komen alle kleuren van de regenboog voorbij, net als pestmeisjes, broodbakken en voetballen. Met deze en andere, met humor verpakte voorbeelden, weet hij de hoofdjes aan te zetten en de kinderen zo in staat te stellen kritisch en zelf te leren denken en om niet alles voor zoete koek aan te nemen. Hij dompelt de leerlingen onder in een alles overspoelende geschiedenisdouche en neemt hen als een conferencier mee terug in de tijd. Hij toont verrassende voorbeelden van misleiding en bedrog, over hoe de leugen regeert en het hoofd verdraaid wordt, dat waar-neming en werkelijkheid totaal verschillende zaken zijn. Met voorwerpen en materialen versterkt hij het geschetste beeld terwijl hij het verhaal verduidelijkt met ondersteunende bordtekeningen. Hij heeft het over goud, geld en goed en maakt met gouderts, zilvergeld, een appel, een A-4-tje en een potlood inzichtelijk hoe deze verschillende zaken met elkaar verbonden zijn. Als hij ter ondersteuning van zijn verhaal een biljet van 5 euro in stukken knipt en daarvan een stuk op een blikken deksel opstookt gaan de kinderen nog meer op in het verhaal.

De Hongerwinter was dit jaar het onderwerp van de les en het eigen familieverhaal heeft hij er onderdeel van laten uitmaken. Zijn eigen familie heeft toen honger geleden en zijn zusje is in die hongerwinter bezweken. Samen met de klas gaat hij koken, een hongerwintersoep, gemaakt van suikerbiet, tulpenbol en behangplaksel. Gedroogde appelschijfjes, tamme kastanjes en een kraakdroog stukje beschuit met schuifkaas maken deel uit van het menu. Koken op een piepklein petroleumstelletje in een oude gietijzeren pan, onderbroken door luchtaanvallen, belaagd door knorrende magen en door honger gedreven stelende handen. Met de meegebrachte geweren, helmen en ander authentiek militair materiaal vormt hij de klas om tot een kleine militie om hiermee aan het eind van de ochtend haarfijn aan te tonen dat oorlog – ELKE OORLOG – het gevolg is van Nep-nieuws en leugens.

Vredesonderwijs op Oldambtster scholen

Beukenlaan a1

De Hongerwinter in Nederland, dat is het thema van de gastlessen waarmee het schooljaar 2017-2018 begon. In samenwerking met de gemeente Oldambt en met ondersteuning van wethouder B. Boon verzorgde gastdocent Bert van Vondel uit Scheemda op alle scholen in het Oldambt gastlessen Vredesonderwijs. Ook het SOOOG (Stichting Openbaar Onderwijs Oost Groningen) onderschreef de waarde van de gastlessen door deze financieel te ondersteunen voor alle scholen binnen haar gebied. Vredesonderwijs is meer dan het in herinnering terug brengen van een periode die bekend is geworden als de Tweede Wereldoorlog. Lijden, leed en dood is niet uniek of exclusief verbonden aan Adolf Hitler en misdadige NAZI’S. Voor die tijd en ook daarna is en wordt de wereld nog steeds geteisterd door oorlogen, zoals nu in Syrië en Yemen.

Van Vondel houdt zich ruim 40 jaar actief bezig met oorlog & vrede, over achtergronden, oorzaken en gevolgen. In de afgelopen 20 jaar heeft hij veel onderzoek verricht naar de rol en invloed van propaganda en nep-nieuws. De afgelopen 12 jaar heeft hij gastlessen verzorgd op honderden scholen in Nederland, aan ca. 550 groepen 8 – 7/8 van het basisonderwijs. Niet alleen in de provincie Groningen maar ook ver daarbuiten. Van Vondel is een verteller en heeft met name met kinderen een directe verbinding. Hij weet hen moeiteloos voor uren geboeid aan zijn lippen te binden. Zijn doel is het kinderen maar ook leerkrachten bewust te maken dat leugens en bedrog machtige en dodelijke wapens zijn. Hij motiveert de leerlingen hun rol te zien en verantwoordelijkheid te nemen en niet als willige schapen alles klakkeloos voor waarheid aan te nemen. Hij zet ze met behulp van praktische voorbeelden aan om het Nadenken te stoppen en dit te vervangen door Zelfdenken. Oorlogen zijn altijd het resultaat van misleiding en bedrog. Dat de Vredeslessen als waardevolle aanvulling op het bestaande lespakket gewaardeerd worden wordt ook onderschreven door de leerkrachten, zoals door Jolanda Frima, leerkracht op OBS De Noordkaap in Oostwold.

Ademloos hebben de kinderen de hele ochtend zitten luisteren naar onderwerpen als oorlog, vrede, wapens massagedrag en symbolen die je ook nu nog overal en dagelijks tegenkomt. Niets is wat het lijkt, er zijn zoveel soorten waarheden. Niet NA-denken maar ZELF-denken is wat de kinderen wordt geleerd. Als je denkt dat een ochtend lang les geven over een onderwerp te veel is voor een groep drukke pubers? Fout! Ademloos hebben ze de hele ochtend geluisterd, het was te kort, echt! De kinderen werden zich er bewust van dat veel al voorbedacht is. Dat er een hoop zaken zijn die als vanzelfsprekend en normaal worden beschouwd, terwijl dat helemaal niet waar is. Spontaan nodigden wij Bert uit om te blijven om in de middag verder te gaan met zijn verhaal, hij heeft een schat aan parate kennis. Vredesonderwijs, een aanrader voor alle bovenbouwgroepen en wat ons betreft laten we hem het volgend jaar zeker terugkomen.”

Vredesonderwijs Rehoboth Geldermalsen

Rehoboth 1

Op dinsdag 20 juni 2017 maakte Bert van Vondel weer zijn opwachting bij de reformatorische basisschool Rehoboth in Geldermalsen. Ook op deze school neemt hij de kinderen van de groepen 8 mee onder de geschiedenisdouche. Hij toont verrassende voorbeelden van misleiding en bedrog, over hoe de leugen regeert en het hoofd verdraaid, dat waar-neming en werkelijkheid totaal verschillende zaken zijn. Hij vertelt hen over zelf denken, kritisch zijn en altijd je ogen open houden en dat kennis en wetenschap over ‘oorlog’ zeer zeker niet gelijk en beperkt is aan de periode rondom de Tweede Wereldoorlog.

Rehoboth 2        Rehoboth 3

Hij had het over echt- en nepnieuws, over leugens, waarheid en bedrog. Bert is echt een verteller, hij neemt de kinderen en de leerkracht vanaf het eerste moment letterlijk mee ‘back-to-the-future’. Met hier en daar een kwinkslag wist hij het leugenverhaal van Nayirah Al Sabah te brengen en ook de door Bradley Manning via Wiki-leaks naar buiten gebrachte informatie kwam aan bod, met daarnaast de huidige oorlogsituatie in Syrië, Jemen en Oekraïne. Met deze gastles in Geldermalsen sluit Bert traditioneel het schooljaar af. Volgend jaar hoopt hij weer zijn bijdrage kunnen leveren, niet alleen op deze school maar alle scholen die Vredesonderwijs van belang achten.

Rehoboth 4    Rehoboth 5    Rehoboth 6

“Na-denken over de oorlog o.l.v. een DES-kundige..”

Met hoge verwachtingen en een flinke dosis nieuwsgierigheid nam ik plaats om te luisteren. Oorlog.. vriend.. vijand.. goed… fout? Onthullend en verwarrend.. dat zijn de woorden die naar boven komen. Hoe vaak nemen we dingen aan die in werkelijkheid heel anders zijn. Zet je hoofd ‘aan’, dat is van groot belang, want..

Niets is wat het lijkt!!

Een bijzondere dag, bedankt!

Dianne van de Merbel – leerkracht groep 8, Rehobothschool, Geldermalsen

 

 

 

 

 

Vredesonderwijs Kleine Dollard, Winschoten

Kleine Dollard

“Op 18 mei 2017 is Bert van Vondel de gehele morgen bij ons op school geweest om te vertellen over geschiedenis. Hij behandelt de periode van de Eerste- tot en met de Tweede Wereldoorlog. Maar bovenal maakt hij de kinderen duidelijk dat ze alles kritisch moeten bekijken en niet alles voetstoots aannemen.

Hij maakt veel gebruik van aanschouwelijk materiaal. Dit was een boeiende ochtend voor de kinderen, ze hebben hier ook echt van genoten.
Bert komt al vele jaren bij ons op school om deze geschiedenisles te geven. We hopen hier zeker ook in de toekomst mee door te kunnen gaan”

Koos Hageman – leerkracht groep 8, De Kleine Dollard, Winschoten

Vredesonderwijs Theo Thijssen, Sappemeer

Theo Thijss a

“Op woensdag 17 mei 2017 was Bert van Vondel te gast op de Theo Thijssenschool in Sappemeer. Hij heeft de kinderen en de meester meegenomen op een reis door de geschiedenis. We hebben van 8.30 tot 12.30 ontdekt dat we niet zomaar alles moeten geloven wat ons wordt voorgehouden. Niet nadenken, maar zelf denken. Niet zomaar van alles aannemen, maar zelf controleren of het klopt.

Bert vertelt een fascinerend verhaal. Hij weet de klas te boeien met heel veel informatie, die voor kinderen goed te begrijpen is. Met een heleboel bijzondere spullen, zoals helmen, geweren, kranten en foto’s, maakt hij het verhaal nog aanschouwelijker voor kinderen.

Hij heeft laten zien waarom de geschiedenis zo belangrijk is; je kunt er iets van leren. Als je iets wilt veranderen, moet je begrijpen hoe en waarom dingen zijn gebeurd. Leugens, propaganda en desinformatie zijn van alle tijden en de geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaar.

Theo Thijss b

(Leerlingen beelden de American-Stiff-Arm-Salute’ uit welke in 1892 met goedkeuring van president Benjamin Harrison op ‘Columbus Day’de Amerikaanse nationale eenheidsdag – als begroetingsceremonie op de openbare scholen in Amerika werd ingevoerd. Onder deze armgroet trok Amerika in 1917 ten strijde.)

Bert neemt ons mee van de Boerenoorlog, via WOI en WOII naar de conflicten in de huidige tijd. Hij laat zien dat je deze gebeurtenissen niet los van elkaar kunt zien en dat geld en macht er de belangrijkste drijfveer achter is.

Ik hoop dat de kinderen door deze ervaring hebben geleerd zich niet te laten beïnvloeden en zelf te denken. Een aanrader voor elke school.”

Niels Cremer – leerkracht groep 8, Theo Thijssenschool, Sappemeer.

Vredesonderwijs Burg. Verkruisenschool, Muntendam

Verkruisen 1

Op woensdag 3 mei 2017 verzorgde Bert van Vondel op Burg. Verkruisenschool een ochtend lang Vredesonderwijs. Ook op deze school is het al haast een jaarlijks terugkerende traditie dat hij de kinderen van groep 8 meeneemt in een spannende geschiedenisdouche over oorlog en vrede. Hij vertelt hen over zelf denken, kritisch zijn en altijd je ogen open houden. Bert is echt een verteller, hij neemt de kinderen en de leerkracht vanaf het eerste moment letterlijk mee ‘back-to-the-future’. Hij had het over ‘verdieping’ en ‘hoogtevrees’ en natuurlijk kwam Sinterklaas met die Dikke Piet ook even langs, net als het Heilige Hout dat uit de rode theedoek tevoorschijn getoverd werd. Hij had het over echt- en nepnieuws, over leugens, waarheid en bedrog. Het leugenverhaal van Nayirah Al Sabah en ook de wikileaks-film van Bradley Manning kwam tevoorschijn op het digibord. Het was – ook dit jaar weer – een zeer geslaagde ochtend.

Verkruisen 3    Verkruisen 2

“Beste Bert van Vondel,
 
De les was erg indrukwekkend en vooral interessant. Toen ik jouw kant van de verhalen hoorde was ik verbijsterd dat oorlog zo ging en gaat! Wat moet het vreselijk zijn geweest voor al die mensen, de mensen die alles zijn verloren. Het stukje dat je vertelde over je overleden zusje, raakte me wel erg en het aller ergste vond ik het filmpje met de helikopter.

Ik vind het goed dat jij tijd maakt om kinderen van onze leeftijd verhalen te vertellen over de geschiedenis. Ik heb me geen moment verveeld! En ik heb zoveel nieuwe dingen geleerd die ik waarschijnlijk nooit meer ga vergeten. Namens de klas: we zouden het heel leuk vinden als je nog een keer zou komen. Ik hoop dat jij mensen aan het denken zet om de wereld te verbeteren. Ik denk dat je ver zou komen.

Mijn complimenten, echt waar! Respect! Ik heb de hele les geconcentreerd geluisterd en gekeken. Ik vond het erg leuk dat je er was en dit allemaal wilde vertellen.”

Met vriendelijke groet,

Ilse Veldhuizen – leerling groep 8, Burg. Verkruisen school, Muntendam

Vredesonderwijs De Meentschool, Winschoten

 

Meent 2

Woensdag 19 april 2017 gaf Bert van Vondel, gastdocent van Stichting Vredesonderwijs Nederland een gastles aan de kinderen van de zmlk De Meentschool in Winschoten. De leerlingen en leerkrachten van vier groepen waren benieuwd naar deze ochtend, ze hadden er over gelezen en de kinderen keken er naar uit. Om kwart over 8 stonden al een paar potige leerlingen paraat om de meegebrachte spullen vanuit de auto in de klas te brengen.

Meent 1

Zodra Bert van wal stak kreeg hij de kinderen helemaal mee in het verhaal. Ze waren geboeid en ondergingen de douche aandachtig en waren van begin tot eind een en al oplettend oor & oog. Dat Polen in 1914, voorafgaand aan WOI, niet op de kaart stond viel bij enkele leerlingen direct op. “Waar is Polen, je bent een land vergeten”.  Sinterklaas die met zijn rode puntmuts op en rode jurk aan op een beschimmeld paard de klas in trok en het Heilige Hout dat rond ging. Een enthousiaste groep kinderen die de essentie van zijn verhaal wisten uit te filteren: geloof niet zomaar iets, maar controleer alles!

Meent 4

“Wat een super leuke, inspirerende ochtend! Vanaf het begin hadden de leerlingen de volle aandacht voor Bert zijn verhaal. Een boeiende manier van vertellen met veel humor! Veel informatie, veel interactie met de leerlingen.

Bedankt voor deze leerzame ochtend!”

Team zmlk De Meentschool – Winschoten

Natasja Sanders – leerkracht VSO (12-15 jr)

 

Vredesonderwijs CBS de Vossenburcht, Winschoten

Vos 3   Vos 4

Woensdagmorgen, 5 april 2017, gaf Bert van Vondel, gastdocent van Stichting Vredesonderwijs Nederland de kinderen van groep 8 een onderdompeling in wereld- en oorlogsgeschiedenis. Door zijn enthousiasme en manier van vertellen hield hij de leerlingen de hele ochtend geboeid bij de les. Hij had ook dit jaar weer veel originele spullen bij zich en 6 sterke leerlingen hielpen maar wat graag om alles de klas in en weer uit te brengen. Van alles kwam er uit de kisten, dozen en zakken zoals geweren en helmen maar ook documenten en kranten uit de oorlogen waar hij over sprak.

Vos 5

Geschiedenis is een vertelvak”  is zijn motto en dat is hem ook deze keer weer goed gelukt, de kinderen waren de hele ochtend geboeid. Bert leert de leerlingen op een andere manier kijken, vertelt ze over het verschil tussen denken en weten en vooral ook.. dat ze niet alles klakkeloos moeten geloven, kritisch moeten zijn en zelf onderzoek moeten doen, “de leugen wordt met dezelfde letters geschreven als waarheid” en er wordt wat afgelogen!

Vos 2   Vos 1

“Bert is een graag geziene gastdocent bij ons op school. Al jaren weet hij de leerlingen van groep 8 te boeien met zijn leerzame, boeiende en op z’n tijd ook humoristische manier van lesgeven over Vredesonderwijs. De meeste leerlingen hangen aan zijn lippen. Bert probeert de leerlingen zelf te laten denken en niet klakkeloos te geloven wat je ziet of hoort.

Het is elk jaar weer een geweldige morgen. Hij weet aan te zetten tot denken, en toch blijkt altijd weer hoe beïnvloedbaar we zijn en hoe makkelijk we toch ‘de leider en de media volgen. Deze gastles geeft veel stof tot denken en inzichten er er wordt zeker nog vaker over gesproken in de groep.

Volgend schooljaar zijn we zeker weer van de partij!”

Feika Stuut, leerkracht groep 8, CBS de Vossenburcht, Winschoten

Vredesonderwijs St. Anthonius, Sappemeer

Anthonius 01

Maandag 3 april 2017 gaf Bert van Vondel, gastdocent van Stichting Vredesonderwijs Nederland, aan de kinderen van groep 8 van de St. Anthoniusschool in Sappemeer een ochtend lang Vredesonderwijs. Bert maakt er elk jaar een soort van cabaret van. Door zijn beeldende manier van lesgeven weet hij de kinderen helemaal mee te nemen in het verhaal. Hij zet de leerlingen onder een geschiedenisdouche, vertelt over Verdiepingen, Versnellingen, over Sinterklaas en heeft het over ZELF-denken. Bert geeft voorbeelden van manipulatie, leugens en list uit eerdere oorlogen, over het gruwelijke propaganda-zeepsprookje uit de Eerste Wereldoorlog en laat ook in deze groep het heilige hout rond gaan. Een enthousiaste groep kinderen die ook daadwerkelijk en aantoonbaar de essentie van zijn verhaal wisten uit te filteren: geloof niet zomaar iets, maar controleer alles!

Anthonius 03 Anthonius 04 Anthonius 05

“Bert, bedankt voor weer een leerzame ochtend waarin de kinderen een reis maken door de geschiedenis. Waarin ze leren zelf-te-denken. Je hebt veel materialen meegenomen, waardoor het allemaal nog meer tot leven komt. Elk kind zou deze reis met Bert moeten beleven.”

Roos Claassen, leerkracht groep 8, St. Anthonius. Sappemeer