Home » Lessen en lezingen

Category Archives: Lessen en lezingen

Oorlog in de klas…

Op 13 februari 2019 werd onze klas bezocht door een gastdocent van de Stichting Vredesonderwijs Nederland. Op enthousiaste wijze werden de kinderen bewust gemaakt van wat oorlog met je doet. De kinderen worden bewust gemaakt van de manipulerende krachten van propaganda en gestimuleerd zelf kritisch na-te-denken over boodschappen uit de reclame of nieuws van de TV of internet. De reacties na afloop waren zonder uitzondering ontzettend positief! Een les die ik iedereen aan kan raden en zeer de moeite waard is!”

Erik Wijma, leerkracht groep 8, Theo Thijsenschool – De Vosholen/Hoogezand

Een ochtend Vredesonderwijs

Een opsomming van de opmerkingen van de kinderen van groep 8b van de Fusieschool in Muntendam

Het was een leuke en zeer leerzame les.
Toch raar dat je hoofd zo snel in de war is en dat er zoveel leugens zijn.
Erg interessant om te weten wat het hakenkruis eigenlijk betekent en dat het door andere landen ook is gebruikt.
De geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog vond ik heel boeiend, op school hoor je daar eigenlijk niet veel over vanuit de Geschiedenisboeken.
Bert kan trouwens een heerlijke poffert maken.
De symboliek achter de zes en de acht vond ik ook erg interessant. Ik ga nu zelf denken in plaats van nadenken. Hier heb ik na de les veel over gedacht.
Door het stuk hout ben ik gaan beseffen hoe wij voor de gek gehouden worden en hoe makkelijk dit kan.
De manier waarop Bert een serieus onderwerp kan brengen, met een stuk humor en grapjes. Dat vind ik fantastisch.
De combinatie van oorlog/vrede en de symboliek vond ik erg afwisselend en leuk.
Toch bijzonder hoe snel de jongens een helm opzetten en een geweer pakken. Ook wel eng eigenlijk.
Jammer dat ik volgend jaar niet meer in groep 8 zit, dit was mijn laatste les van Bert.

Van begin tot eind, een hele ochtend kinderen kunnen boeien met jouw verhaal, jouw materiaal en voorbeelden vind ik fantastisch! Jij laat kinderen ervaren hoe het is wanneer iets anders is dan je denkt of gelooft. Ik vind het, als leerkracht, erg leuk om te zien hoe kinderen door jou worden meegenomen op een ontdekkingstocht naar het ontstaan van oorlogen en crises in de wereld. Het feit dat kinderen zeggen dat de tijd vliegt en om 12:12 uur eigenlijk nog niet naar huis willen, zegt meer dan genoeg!

Ontzettend bedankt Bert, hopelijk tot gauw, in ieder geval tot volgend jaar!

Groet, Hendrik Lubben, leerkracht groep 8

 

Vredeonderwijs in Drieborg

Ze zaten relaxed achterover op hun stoelen en luisterden aandachtig, de kornuiten van de combinatiegroep 7/8 van de Driesprong. Als direct vanaf het begin waren ze er met hun aandacht bij op een enkele leerling na. Die richtte zijn blikken op de langwerpige jute zak die onder het digibord en half verscholen achter een paar kratten verscholen lag.

Ik zag ‘m haast hardop denken en kon de vraag bijna horen die op z’n lippen lag “Of daar soms geweren in zaten.” Ja, inderdaad, dat en veel meer ander authentiek materiaal sleep ik in oude kisten op een karretje mee de lokalen in. De kinderen vinden het prachtig, niet alleen de verhalen maar ook de materialen die ik op zo’n ochtend gebruik.

Met wat verhalende voorbeelden en met behulp van bordtekeningen had ik hen op weg geholpen om hun hoofd aan te zetten. Na wat voorbeelden over verdiepingen en etages, hoogte- en dieptevrees en versnellingen en vertragingen zag ik verschillende gezichtjes verrast opkijken. Het kwartje begon bij enkelen al te vallen toen ik over het verschil tussen NA-denken en ZELF-denken begon. Het verhaal kwam uiteraard op Adolf Hitler en de Tweede Wereldoorlog, daar hadden ze al alles over gehoord, sommigen hadden al een spreekbeurt daarover gemaakt. Over concentratiekampen, joodse mensen, over NAZI’s, Anne Frank, het Achterhuis en over blanke huid, blonde haren en blauwe ogen.

Ik haakte daarop in en nam de kinderen in mijn verhaal mee naar een denkbeeldig ander klaslokaal waar ook een grote groep kinderen naar m’n verhaal luisterde. In die denkbeeldige groep zat halverwege het lokaal, een meisje dat geboeid zat te luisteren. Ze was duidelijk niet blank, had geen blonde haren en ook geen blauwe ogen.

“He, hallo.. waar kom jij vandaan?” vroeg ik haar vriendelijk. “Syrië” antwoordde ze met een gulle glimlach om haar mond. “Oh, ben je op vakantie in Nederland?” antwoordde ik haar. “Nee” zei ze, “het is daar oorlog”. “Potverpielekes” zei ik “is Adolf Hitler ook bij jullie geweest? Hebben jullie dan niet goed opgelet op school? Weten jullie dan niets van over concentratiekampen, hebben jullie dan niets geleerd over die gemene Duitsers, Anne Frank en het Achterhuis? Want daar komt de oorlog van, zo leren wij dat in Nederland. Misschien dat we met zijn allen snel naar Syrië toe moeten gaan en op alle scholen daarover moeten vertellen”

Het meisje haalde haar schouders op en schudde haar hoofd, nee.. ze wisten in Syrië niets over die meneer met zijn snorretje en zijn arm omhoog, ze hadden nooit gehoord van het meisje Anne Frank, over haar schuilplek aan de Amsterdamse Prinsengracht en het Achterhuis. Ze wist eigenlijk niet goed hoe de oorlog in haar land kwam, het had volgens haar iets met bepaalde soorten geloof te maken, groepen mensen die elkaar dood maakten omdat ze niet hetzelfde geloofden. “Weet je” antwoordde ik.. “die groepen mensen, ja, die spelen zeker een rol. Die worden tegen elkaar opgehitst om ruzie te maken. Het zijn Syrische mensen die met elkaar oorlog maken waar andere groepen mensen uit andere landen zich mee gaan bemoeien en waar ook regeringen en grote bedrijven uit andere landen zich mee bemoeien. Zij geven geld voor wapens en munitie, zij betalen de haat en de oorlog en dat heeft vooral te maken met de enorme rijkdom van het land.”

Terwijl ik dit verhaal vertelde hield ik mijn ogen op de kinderen in de klas gericht en zag hier en daar al een opgetrokken wenkbrauw op de gezichtjes verschijnen. Enkelen waren al tijdens mijn verhaal op de gedachte gekomen dat oorlog meer was dan alleen WOII, en andere spelers en oorzaken moest hebben. Het zelf-denkende gehalte van de groep steeg met sprongen en na afsluiting van de ochtend waren de kinderen en de leerkracht enthousiast over de gastles. Zelf denken en niet als een mak schaap dingen NA-denken die een ander VOOR-gedacht heeft. Voordat de leerlingen me meehielpen om al het getoonde materiaal weer in m’n Twingo te laden mochten zij die het wilden zich ermee uitdossen voor een groepsfoto. Een klas vol verhalen achterlatend verliet ik het Groningse Drieborg, hopelijk tot volgend jaar.

Spreekbeurt Rowan & Delilah

Woensdag 18 april 2018 stonden Rowan Bosma en Delilah Dodde wat zenuwachtig voor het digibord. Rowan en Delilah, beide leerlingen van de Europaschool in Muntendam, hadden erg hun best gedaan op hun werkstuk. Het was ook een bijzonder werkstuk waar ze veel tijd en voorbereiding in gestopt hadden, een spreekbeurt over het meisje van vak 13-F-3.

Door middel van een goed verzorgde powerpoint presentatie brachten ze het korte leven van kleine Sophia onder de aandacht. Sophia Pieternella van Vondel was haar naam voluit, het meisje dat de oorlogswinter 1944-1945 niet overleefde. Iedereen in de klas luisterde geboeid en deed actief mee in de vragenronde die er bij hoorde. Na afloop van hun presentatie kregen ze een warm applaus, een groot chocolade ei en een prima cijfer, een 10!

Ook meester Hendrik Lubben kreeg een prijsje omdat zijn klas als eerste een spreekbeurt verzorgde over het meisje van vak 13-F-3. Na afloop van de presentatie door Rowan en Delilah gaf Bert van Vondel nog een extra geschiedenis gastles en vertelde hij nog een heel oud familiesprookje waarin heel veel waarschuwingen en oplossingen in verborgen zijn. Alles met elkaar was het een geweldige ochtend.

Vredesonderwijs op Oldambtster scholen

Beukenlaan a1

De Hongerwinter in Nederland, dat is het thema van de gastlessen waarmee het schooljaar 2017-2018 begon. In samenwerking met de gemeente Oldambt en met ondersteuning van wethouder B. Boon verzorgde gastdocent Bert van Vondel uit Scheemda op alle scholen in het Oldambt gastlessen Vredesonderwijs. Ook het SOOOG (Stichting Openbaar Onderwijs Oost Groningen) onderschreef de waarde van de gastlessen door deze financieel te ondersteunen voor alle scholen binnen haar gebied. Vredesonderwijs is meer dan het in herinnering terug brengen van een periode die bekend is geworden als de Tweede Wereldoorlog. Lijden, leed en dood is niet uniek of exclusief verbonden aan Adolf Hitler en misdadige NAZI’S. Voor die tijd en ook daarna is en wordt de wereld nog steeds geteisterd door oorlogen, zoals nu in Syrië en Yemen.

Van Vondel houdt zich ruim 40 jaar actief bezig met oorlog & vrede, over achtergronden, oorzaken en gevolgen. In de afgelopen 20 jaar heeft hij veel onderzoek verricht naar de rol en invloed van propaganda en nep-nieuws. De afgelopen 12 jaar heeft hij gastlessen verzorgd op honderden scholen in Nederland, aan ca. 550 groepen 8 – 7/8 van het basisonderwijs. Niet alleen in de provincie Groningen maar ook ver daarbuiten. Van Vondel is een verteller en heeft met name met kinderen een directe verbinding. Hij weet hen moeiteloos voor uren geboeid aan zijn lippen te binden. Zijn doel is het kinderen maar ook leerkrachten bewust te maken dat leugens en bedrog machtige en dodelijke wapens zijn. Hij motiveert de leerlingen hun rol te zien en verantwoordelijkheid te nemen en niet als willige schapen alles klakkeloos voor waarheid aan te nemen. Hij zet ze met behulp van praktische voorbeelden aan om het Nadenken te stoppen en dit te vervangen door Zelfdenken. Oorlogen zijn altijd het resultaat van misleiding en bedrog. Dat de Vredeslessen als waardevolle aanvulling op het bestaande lespakket gewaardeerd worden wordt ook onderschreven door de leerkrachten, zoals door Jolanda Frima, leerkracht op OBS De Noordkaap in Oostwold.

Ademloos hebben de kinderen de hele ochtend zitten luisteren naar onderwerpen als oorlog, vrede, wapens massagedrag en symbolen die je ook nu nog overal en dagelijks tegenkomt. Niets is wat het lijkt, er zijn zoveel soorten waarheden. Niet NA-denken maar ZELF-denken is wat de kinderen wordt geleerd. Als je denkt dat een ochtend lang les geven over een onderwerp te veel is voor een groep drukke pubers? Fout! Ademloos hebben ze de hele ochtend geluisterd, het was te kort, echt! De kinderen werden zich er bewust van dat veel al voorbedacht is. Dat er een hoop zaken zijn die als vanzelfsprekend en normaal worden beschouwd, terwijl dat helemaal niet waar is. Spontaan nodigden wij Bert uit om te blijven om in de middag verder te gaan met zijn verhaal, hij heeft een schat aan parate kennis. Vredesonderwijs, een aanrader voor alle bovenbouwgroepen en wat ons betreft laten we hem het volgend jaar zeker terugkomen.”

Vredesonderwijs Rehoboth Geldermalsen

Rehoboth 1

Op dinsdag 20 juni 2017 maakte Bert van Vondel weer zijn opwachting bij de reformatorische basisschool Rehoboth in Geldermalsen. Ook op deze school neemt hij de kinderen van de groepen 8 mee onder de geschiedenisdouche. Hij toont verrassende voorbeelden van misleiding en bedrog, over hoe de leugen regeert en het hoofd verdraaid, dat waar-neming en werkelijkheid totaal verschillende zaken zijn. Hij vertelt hen over zelf denken, kritisch zijn en altijd je ogen open houden en dat kennis en wetenschap over ‘oorlog’ zeer zeker niet gelijk en beperkt is aan de periode rondom de Tweede Wereldoorlog.

Rehoboth 2        Rehoboth 3

Hij had het over echt- en nepnieuws, over leugens, waarheid en bedrog. Bert is echt een verteller, hij neemt de kinderen en de leerkracht vanaf het eerste moment letterlijk mee ‘back-to-the-future’. Met hier en daar een kwinkslag wist hij het leugenverhaal van Nayirah Al Sabah te brengen en ook de door Bradley Manning via Wiki-leaks naar buiten gebrachte informatie kwam aan bod, met daarnaast de huidige oorlogsituatie in Syrië, Jemen en Oekraïne. Met deze gastles in Geldermalsen sluit Bert traditioneel het schooljaar af. Volgend jaar hoopt hij weer zijn bijdrage kunnen leveren, niet alleen op deze school maar alle scholen die Vredesonderwijs van belang achten.

Rehoboth 4    Rehoboth 5    Rehoboth 6

“Na-denken over de oorlog o.l.v. een DES-kundige..”

Met hoge verwachtingen en een flinke dosis nieuwsgierigheid nam ik plaats om te luisteren. Oorlog.. vriend.. vijand.. goed… fout? Onthullend en verwarrend.. dat zijn de woorden die naar boven komen. Hoe vaak nemen we dingen aan die in werkelijkheid heel anders zijn. Zet je hoofd ‘aan’, dat is van groot belang, want..

Niets is wat het lijkt!!

Een bijzondere dag, bedankt!

Dianne van de Merbel – leerkracht groep 8, Rehobothschool, Geldermalsen

 

 

 

 

 

Vredesonderwijs Kleine Dollard, Winschoten

Kleine Dollard

“Op 18 mei 2017 is Bert van Vondel de gehele morgen bij ons op school geweest om te vertellen over geschiedenis. Hij behandelt de periode van de Eerste- tot en met de Tweede Wereldoorlog. Maar bovenal maakt hij de kinderen duidelijk dat ze alles kritisch moeten bekijken en niet alles voetstoots aannemen.

Hij maakt veel gebruik van aanschouwelijk materiaal. Dit was een boeiende ochtend voor de kinderen, ze hebben hier ook echt van genoten.
Bert komt al vele jaren bij ons op school om deze geschiedenisles te geven. We hopen hier zeker ook in de toekomst mee door te kunnen gaan”

Koos Hageman – leerkracht groep 8, De Kleine Dollard, Winschoten

Vredesonderwijs Theo Thijssen, Sappemeer

Theo Thijss a

“Op woensdag 17 mei 2017 was Bert van Vondel te gast op de Theo Thijssenschool in Sappemeer. Hij heeft de kinderen en de meester meegenomen op een reis door de geschiedenis. We hebben van 8.30 tot 12.30 ontdekt dat we niet zomaar alles moeten geloven wat ons wordt voorgehouden. Niet nadenken, maar zelf denken. Niet zomaar van alles aannemen, maar zelf controleren of het klopt.

Bert vertelt een fascinerend verhaal. Hij weet de klas te boeien met heel veel informatie, die voor kinderen goed te begrijpen is. Met een heleboel bijzondere spullen, zoals helmen, geweren, kranten en foto’s, maakt hij het verhaal nog aanschouwelijker voor kinderen.

Hij heeft laten zien waarom de geschiedenis zo belangrijk is; je kunt er iets van leren. Als je iets wilt veranderen, moet je begrijpen hoe en waarom dingen zijn gebeurd. Leugens, propaganda en desinformatie zijn van alle tijden en de geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaar.

Theo Thijss b

(Leerlingen beelden de American-Stiff-Arm-Salute’ uit welke in 1892 met goedkeuring van president Benjamin Harrison op ‘Columbus Day’de Amerikaanse nationale eenheidsdag – als begroetingsceremonie op de openbare scholen in Amerika werd ingevoerd. Onder deze armgroet trok Amerika in 1917 ten strijde.)

Bert neemt ons mee van de Boerenoorlog, via WOI en WOII naar de conflicten in de huidige tijd. Hij laat zien dat je deze gebeurtenissen niet los van elkaar kunt zien en dat geld en macht er de belangrijkste drijfveer achter is.

Ik hoop dat de kinderen door deze ervaring hebben geleerd zich niet te laten beïnvloeden en zelf te denken. Een aanrader voor elke school.”

Niels Cremer – leerkracht groep 8, Theo Thijssenschool, Sappemeer.

Vredesonderwijs Burg. Verkruisenschool, Muntendam

Verkruisen 1

Op woensdag 3 mei 2017 verzorgde Bert van Vondel op Burg. Verkruisenschool een ochtend lang Vredesonderwijs. Ook op deze school is het al haast een jaarlijks terugkerende traditie dat hij de kinderen van groep 8 meeneemt in een spannende geschiedenisdouche over oorlog en vrede. Hij vertelt hen over zelf denken, kritisch zijn en altijd je ogen open houden. Bert is echt een verteller, hij neemt de kinderen en de leerkracht vanaf het eerste moment letterlijk mee ‘back-to-the-future’. Hij had het over ‘verdieping’ en ‘hoogtevrees’ en natuurlijk kwam Sinterklaas met die Dikke Piet ook even langs, net als het Heilige Hout dat uit de rode theedoek tevoorschijn getoverd werd. Hij had het over echt- en nepnieuws, over leugens, waarheid en bedrog. Het leugenverhaal van Nayirah Al Sabah en ook de wikileaks-film van Bradley Manning kwam tevoorschijn op het digibord. Het was – ook dit jaar weer – een zeer geslaagde ochtend.

Verkruisen 3    Verkruisen 2

“Beste Bert van Vondel,
 
De les was erg indrukwekkend en vooral interessant. Toen ik jouw kant van de verhalen hoorde was ik verbijsterd dat oorlog zo ging en gaat! Wat moet het vreselijk zijn geweest voor al die mensen, de mensen die alles zijn verloren. Het stukje dat je vertelde over je overleden zusje, raakte me wel erg en het aller ergste vond ik het filmpje met de helikopter.

Ik vind het goed dat jij tijd maakt om kinderen van onze leeftijd verhalen te vertellen over de geschiedenis. Ik heb me geen moment verveeld! En ik heb zoveel nieuwe dingen geleerd die ik waarschijnlijk nooit meer ga vergeten. Namens de klas: we zouden het heel leuk vinden als je nog een keer zou komen. Ik hoop dat jij mensen aan het denken zet om de wereld te verbeteren. Ik denk dat je ver zou komen.

Mijn complimenten, echt waar! Respect! Ik heb de hele les geconcentreerd geluisterd en gekeken. Ik vond het erg leuk dat je er was en dit allemaal wilde vertellen.”

Met vriendelijke groet,

Ilse Veldhuizen – leerling groep 8, Burg. Verkruisen school, Muntendam

Vredesonderwijs De Meentschool, Winschoten

 

Meent 2

Woensdag 19 april 2017 gaf Bert van Vondel, gastdocent van Stichting Vredesonderwijs Nederland een gastles aan de kinderen van de zmlk De Meentschool in Winschoten. De leerlingen en leerkrachten van vier groepen waren benieuwd naar deze ochtend, ze hadden er over gelezen en de kinderen keken er naar uit. Om kwart over 8 stonden al een paar potige leerlingen paraat om de meegebrachte spullen vanuit de auto in de klas te brengen.

Meent 1

Zodra Bert van wal stak kreeg hij de kinderen helemaal mee in het verhaal. Ze waren geboeid en ondergingen de douche aandachtig en waren van begin tot eind een en al oplettend oor & oog. Dat Polen in 1914, voorafgaand aan WOI, niet op de kaart stond viel bij enkele leerlingen direct op. “Waar is Polen, je bent een land vergeten”.  Sinterklaas die met zijn rode puntmuts op en rode jurk aan op een beschimmeld paard de klas in trok en het Heilige Hout dat rond ging. Een enthousiaste groep kinderen die de essentie van zijn verhaal wisten uit te filteren: geloof niet zomaar iets, maar controleer alles!

Meent 4

“Wat een super leuke, inspirerende ochtend! Vanaf het begin hadden de leerlingen de volle aandacht voor Bert zijn verhaal. Een boeiende manier van vertellen met veel humor! Veel informatie, veel interactie met de leerlingen.

Bedankt voor deze leerzame ochtend!”

Team zmlk De Meentschool – Winschoten

Natasja Sanders – leerkracht VSO (12-15 jr)